เนื้อหา

โครงการในพระราชดำริ

โครงการสถานีพัฒนาการเกษตรที่สูง ตามพระราชดำริ ดอยบ่อ
ตำบลแม่ยาว อำเภอเมือง จังหวัดเชียงราย

doibo

          หน่วยรับผิดชอบโครงการ

          กองพลทหารราบที่ ๔ โดย กองพันทหารราบที่ ๓ กรมทหารราบที่ ๑๗ ในพระองค์สมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี ( สำนักบริหารพื้นที่อนุรักษ์ที่ ๑๕ กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่าและพันธ์พืชรับผิดชอบหลัก )

ที่ตั้ง

          ๑. หน่วยรับผิดชอบโครงการฯ มีที่ตั้ง ร.๑๗ พัน.๓ ในพระองค์ฯ ค่ายเม็งรายมหาราช ต.รอบเวียง อ.เมือง จว.เชียงราย รหัสไปรษณีย์ ๕๗๐๐๐

        ๒. กองอำนวยการโครงการฯ มีที่ตั้ง สำนักบริหารพื้นที่อนุรักษ์ที่ ๑๕ เลขที่ ๗๗๕ ถ.สิงหไคล ต.รอบเวียง อ.เมือง จว.เชียงราย รหัสไปรษณีย์ ๕๗๐๐๐

          ๓. สำนักงานโครงการฯ โครงการสถานีพัฒนาการเกษตรที่สูงตามพระราชดำริดอยบ่อ บ.ลอบือ หมู่ที่ ๑๓ ต.แม่ยาว อ.เมือง จว.เชียงราย ๕๗๐๐๐ พิกัด NC ๗๐๕๑๕๕เฮลิคอปเตอร์พระที่นั่ง พิกัด NC ๗๐๒๑๕๔

ความเป็นมาตั้งแต่เริ่มโครงการจนถึงปัจจุบัน

          เมื่อวันที่ ๓๑ มกราคม ๒๕๔๗ สมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ เสด็จพระราชดำเนินไปทอดพระเนตรพื้นที่บริเวณดอยบ่อ ต.แม่ยาว อ.เมือง จว.เชียงราย โดยมี นายนรินทร์ พานิชกิจ ผู้ว่าราชการจังหวัดเชียงราย, พลโท พิชาญเมธ ม่วงมณี แม่ทัพภาคที่ ๓ และเจ้าหน้าที่จากส่วนราชการที่เกี่ยวข้อง เฝ้าฯรับเสด็จ ทรงทราบว่าสภาพพื้นที่บริเวณขุนห้วยแม่สักกลองแวกซ้าย ซึ่งอยู่ในเขตป่าสงวนแห่งชาติป่าดอยบ่อครอบคลุมพื้นที่ ๒,๐๐๐ ไร่ มีแหล่งน้ำอุดมสมบูรณ์ ตั้งอยู่ในพื้นที่ลุ่มน้ำห้วยสักกลอง ที่เป็นลุ่มน้ำย่อยของลุ่มน้ำกกและเป็นแหล่งกำเนิดลำน้ำสำคัญ ๆ ในอดีตชาวเขาเผ่ามูเซอและอาข่า เข้าบุกรุกแผ้วถางป่าเพื่อใช้เป็นพื้นที่ปลูกฝิ่นและข้าวไร่ รวมทั้งตัดไม้เศรษฐกิจ เช่น ตะเคียน จำปา เพื่อนำไปใช้ในการสร้างบ้าน ปัจจุบันสภาพป่าไม้ถูกทำลายจำนวนมาก แต่บริเวณสันเขาบางส่วนยังคงความอุดมสมบูรณ์

          สมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ ทรงมีพระราชเสาวนีย์ให้หน่วยงานต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้อง ร่วมกันแก้ปัญหาและให้ความช่วยเหลือราษฎร โดยมุ่งสร้างความเข้าใจและให้ตระหนักถึงความสำคัญการดำรงชีวิตร่วมกับธรรมชาติ เพื่อหยุดยั้งการทำลายป่า โดยให้ดำเนินการจัดระเบียบชุมชนราษฎรชาวไทยภูเขาที่อาศัยอยู่บริเวณในพื้นที่ ทั้ง ๓ หมู่บ้าน จำนวน ๙๑ ครอบครัว ให้ทำงานในโครงการ โดยจัดจ้างแรงงานและส่งเสริมฝึกอบรมอาชีพด้านศิลปหัตถกรรม รวมทั้งสนับสนุนให้ราษฎรปลูกพืชเศรษฐกิจ อาทิ ฟัก เกาลัด นะคะลิเบียนัทและกาแฟพันธุ์อะราบิกา เพื่อเป็นรายได้เสริมอีกทางหนึ่ง นอกจากนั้นยังให้ความรู้ในการทำเกษตรบนพื้นที่สูงอย่างถูกวิธี โดยไม่ทำลายระบบนิเวศตามธรรมชาติ อาทิ การปลูกพืชแบบขั้นบันไดควบคู่กับการปลูกป่า ซึ่งจะช่วยรักษาแหล่งกำเนิดต้นน้ำลำธารและสัตว์ป่า โอกาสนี้ได้มีพระราชเสาวนีย์ให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้องเริ่มดำเนินการให้ความรู้แก่ราษฎรอย่างใกล้ชิด ด้วยการอธิบายคุณประโยชน์ของทรัพยากรธรรมชาติที่เป็นแหล่งต้นน้ำ ลำธารและที่อยู่อาศัยของสัตว์ป่า

วัตถุประสงค์ของโครงการ

          ๑. เพื่อให้ความรู้แก่ราษฎร ในการทำการเกษตรอย่างถูกหลักวิชาการ โดยใช้พื้นที่อย่างจำกัด

          ๒. เพื่อให้ราษฎรได้มีส่วนร่วมในการอนุรักษ์สภาพป่าบริเวณเทือกเขาดอยบ่อ

          ๓. เพื่อสร้างงานให้ราษฎรได้มีอาชีพ มีรายได้ ช่วยพัฒนาคุณภาพชีวิตของราษฎรให้มีความเป็นอยู่ที่ดีขึ้น

          ๔. สร้างชุมชนให้มีความเข้มแข็ง เพื่อต่อต้านปัญหายาเสพติด

เป้าหมายของโครงการ

          ๑. จัดตั้งสถานีทดลองเกษตรบนพื้นที่สูง ณ ดอยบ่อ ต.แม่ยาว อ.เมือง จว.เชียงราย โดยขอใช้พื้นที่ป่าสงวนที่ถูกบุกรุกแผ้วถางแล้วประมาณ ๕๐๐ ไร่ เป็นพื้นที่ดำเนินการโครงการฯ

          ๒. จัดสร้างฝายกักน้ำ ท่อส่งน้ำ และบ่อพักน้ำ เพื่อนำน้ำมาใช้ทำการเกษตรในพื้นที่โครงการฯ ให้ได้อย่างต่อเนื่อง

          ๓. ทำการฝึกอบรมราษฎรอาสาสมัครพิทักษ์ป่า บ.จะต๋อเบอ , บ.จะฟู และ บ.ลอบือ ต.แม่ยาว อ.เมือง จว.เชียงราย ปีละ ๒ รุ่นๆ ละ ๑๐๐ คน โดยทำเป็นโครงการต่อเนื่อง ๒ ปี เพื่อให้ราษฎรได้มีส่วนร่วมในการอนุรักษ์ทรัพยากรป่าไม้ สัตว์ป่า บริเวณดอยบ่อ

          ๔. จัดทำโครงการปลูกป่าเสริมพื้นที่ป่าเสื่อมโทรม โดยใช้พื้นที่ที่เหลือจากการจัดตั้งสถานีทดลองเกษตรบนพื้นที่สูงเพื่อฟื้นฟูสภาพป่าให้สมบูรณ์ดังเดิมระยะเวลาดำเนินงาน ดำเนินการต่อเนื่อง

 

โครงการสถานีพัฒนาการเกษตรที่สูง ตามพระราชดำริ

บ้านปางขอน ตำบลห้วยชมพู อำเภอเมือง จังหวัดเชียงราย

pangkon

หน่วยรับผิดชอบโครงการ

          กองพันทหารราบที่ ๓ กรมทหารราบที่ ๑๗ ในพระองค์สมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี

ที่ตั้ง

          ๑.หน่วยรับผิดชอบโครงการฯ มีที่ตั้ง ร.๑๗ พัน.๓ ในพระองค์ฯ ค่ายเม็งรายมหาราช ต.รอบเวียง อ.เมือง จว.เชียงราย รหัสไปรษณีย์ ๖๗๐๐๐

          ๒.กองอำนวยการโครงการฯ มีที่ตั้ง ร.๑๗ พัน.๓ ในพระองค์ฯ ค่ายเม็งรายมหาราช ต.รอบเวียง อ.เมือง จว.เชียงราย รหัสไปรษณีย์ ๖๗๐๐๐

          ๓.สำนักงานโครงการฯ มีที่ตั้ง พื้นที่โครงการฯ หมู่ที่ ๗ บ.ปางขอน ต.ห้วยชมพู อ.เมือง จว.เชียงราย รหัสไปรษณีย์ ๖๗๐๐๐ พิกัด NC ๖๒๘๐๐๗

          ๔.ที่ตั้งสนาม ฮ. สามารถรองรับอากาศยานได้ ๑๑ เครื่อง มีที่ตั้งบริเวณ พิกัด NC ๖๒๗๒๑ ๐๐๓๓๐ ,NC ๖๒๗๐๘ ๐๐๓๐๕ , NC ๖๒๗๐๕ ๐๐๒๘๒ , NC ๖๒๗๐๐ ๐๐๑๖๗ , NC ๖๒๗๐๔ ๐๐๑๓๖ ,NC ๖๒๗๐๕ ๐๐๑๐๘ , NC ๖๒๗๐๓ ๐๐๐๓๒ , NC ๖๒๗๙๔ ๐๐๒๒๐ , NC ๖๒๗๒๙ ๐๐๒๕๖ ,NC ๖๒๕๙๙ ๐๐๑๘๖ , NC ๖๒๕๙๒ ๐๐๒๓๐

ความเป็นมาตั้งแต่เริ่มโครงการจนถึงปัจจุบัน

          เมื่อวันที่ ๑๓ มีนาคม ๒๔๔๕ สมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ เสด็จทอดพระเนตรพื้นที่ป่าอนุรักษ์ดอยเกี๊ยะ ซึ่งเป็นแหล่งต้นน้ำห้วยป่าชม, ห้วยผาลั้ง, ห้วยหินขาว, ห้วยยาดี และต้นน้ำลำน้ำแม่กรณ์อำเภอเมือง จังหวัดเชียงราย ทรงพบว่าพื้นที่บริเวณดังกล่าว ซึ่งอยู่สูงจากระดับน้ำทะเล ๑,๔๐๐ –๑,๖๐๐ เมตรเป็นแหล่งต้นน้ำที่ ถูกบุกรุกแผ้วถางป่าเป็นบริเวณกว้างจำนวนนับพันไร่ บางส่วนของพื้นที่มีการปลูกพืชเสพติด ซึ่งจะมีผลกระทบต่อความมั่นคงตามแนวชายแดน นอกจากนั้นพื้นที่ดังกล่าวยังเป็นเส้นทางลำเลียงยาเสพติดจากนอกประเทศ เข้ามายังตัวเมืองเชียงราย ผ่านหมู่บ้านผาลั้ง (ชาวเขาเผ่าเย้า ๒๐๐ หลังคาเรือน) บ้านปางขอน(ชาวเขาเผ่าอาข่า, เย้า, มูเซอ ๑๐๐ หลังคาเรือน) และบ้านแม่มอญ (ชาวเขาเผ่าลีซอ และอีก้อ ๑๐๐ หลังคาเรือน) ราษฎร ทั้ง ๓ กลุ่มบ้าน ได้ทำการบุกรุกแผ้วถางป่าทำไร่เลื่อนลอย ทำให้แหล่งต้นน้ำลำธารถูกทำลายลงทำให้เกิดแผ่นดินเลื่อนไหล ลำน้ำต่างๆ เกิดการตื้นเขิน ส่งผลให้ปริมาณน้ำที่ไหลลงลำน้ำสาว ซึ่งเป็นแม่น้ำสายหลัก ของจังหวัดเชียงราย มีปริมาณน้ำลดลง และนอกจากนั้น น้ำตกแม่กรณ์ ซึ่งเป็นน้ำตกธรรมชาติที่มีความสวยงาม มีระดับความสูงประมาณ ๗๐ เมตร กำลังจะเกิดสภาวะปริมาณน้ำลดลง ซึ่งจะทำให้แหล่งท่องเที่ยวตามธรรมชาติที่สวยงาม ถูกทำลายลงไปด้วยในการแก้ปัญหาดังกล่าว สมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ ทรงเห็นว่า ลำพังเจ้าหน้าที่ของกรมป่าไม้ ไม่สามารถที่จะหยุดยั้งการบุกรุกแผ้วถางป่าของราษฎรได้ จึงสมควรให้ราษฎรเข้ามามีส่วนร่วมในการอนุรักษ์ป่าซึ่งเป็นแหล่งต้นน้ำลำธาร โดยจัดทำเป็น “โครงการบ้านเล็กในป่าใหญ่” ขึ้นที่บริเวณดอยเกี๊ยะซึ่งมูลนิธิส่งเสริมศิลปาชีพฯ จะให้การสนับสนุนการฝึกอบรมศิลปาชีพ และปลูกฝังความรู้เรื่องการเกษตรการอนุรักษ์ธรรมชาติแก่ราษฎรที่อยู่ในพื้นที่ดังกล่าว ให้คนกับป่าอยู่ร่วมกันได้อย่างผสมกลมกลืน โดยคนเป็นผู้พิทักษ์รักษาป่า ป่าให้ความร่มเย็น และเป็นแหล่งผลิตอาหารของคน นอกจากนั้น ยังจะช่วยอนุรักษ์ แหล่งน้ำตกธรรมชาติให้ เป็นสถานที่ท่องเที่ยวที่สวยงาม ยั่งยืนต่อไปในอนาคต

วัตถุประสงค์ของโครงการ

.เพื่อสนองพระราชดำริ สมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ ในการช่วยเหลือราษฎรให้มีคุณภาพชีวิตและความเป็นอยู่ที่ดี

.ให้ประชาชนในพื้นที่ มีจิตสำนึกในการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติ และสิ่งแวดล้อม

.เพื่อแก้ไขปัญหายาเสพติดในพื้นที่โครงการฯ

.เพื่อแก้ไขปัญหาเรื่องความมั่นคงในพื้นที่โครงการฯ

.เพื่ออนุรักษ์และฟื้นฟูทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมในพื้นที่โครงการ

.เพื่อพัฒนาพื้นที่โครงการฯ ให้เป็นแหล่งท่องเที่ยวที่สำคัญตามแนวพระราชดำริ

เป้าหมายของโครงการ

.จัดตั้งสถานีพัฒนาการเกษตรที่สูง

.แก้ไขปัญหายาเสพติดในพื้นที่และรอบพื้นที่โครงการฯ

.คุ้มครองและฟื้นฟูทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม

.สร้างจิตสำนึกในการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติให้แก่ราษฎร

.พัฒนาการท่องเที่ยว